طراحی شهری - دانشکده شهرسازی urban
کارشناسی ارشد طراحی شهری
رشته طراحی شهری دانش و حرفهای میانرشتهای است که در پی ارتقای کیفیت محیط زندگی مردم و خلق مکانهای مطلوب برای آنهاست. طراحی شهری دانش و حرفهای است که در آن آگاهیهای مربوط به عوامل، ابعاد، عناصر، نمایانگرها، متغیرها، هنجارها، مصادیق مکانی و موردی، رویکردهای مواجهه و پردازش، روشها و شیوههای ساماندهی کیفیات محیط زندگی شهروندان، در قالب گزارهها، متون، ترسیمات و تصاویر منظم و معنادار تبیین میشود.
طراحی شهری بر مرز میان هنر و علوم اجتماعی، با درکی میانرشتهای و تعاملی، میکوشد تا پیچیدگیهای شهر و مسائل آن را بفهمد و از طریق دستکاری ماهرانه در فضا، محیطی مطلوبتر برای زندگی شهروندان فراهم نماید. به بیانی دیگر، طراحی شهری با اتکا به خلاقیت و قدرت شهودی طراح میکوشد تا در قالب انگارههای فضایی، سهم تخصصی خود را در پاسخ به نیازهای زیستی و روانی انسانها در شهر ایفا نماید. همچنین میکوشد تا در برقراری عدالت و بهرهمندی شهروندان از حق تجربه اجتماعی و عضوی از یک جامعه بودن، از خلال تجربه مکانهای همگانی، نقش داشته باشد.
تعاریف متعدد و متنوعی از طراحی شهری ارائه شده است که میتوان وجوه مشترکی برای آنها برشمرد:
- تأکید بر هر سه مؤلفه کالبد، عملکرد و معنا در ارتباط با محیط زندگی شهروندان؛
- تأکید بر عرصههای عمومی و اجتماعات محلی، حس مکان، پیوندها و تعلقات میان افراد و مکانها؛
- تأکید بر فهم عمیق زمینه در فرایند تصمیمسازی و توجه به بستر اجتماعی، فرهنگی و کالبدی شهر در طراحی فضاها و مکانهای شهری؛
- تأکید بر عدالت اجتماعی و همهشمولی محیطهای شهری و بهرهمندی همه گروههای اجتماعی از محیط زندگی مطلوب.
برنامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد رشته طراحی شهری در دانشگاه تهران بهگونهای تدوین شده است که دانشآموخته این رشته بتواند در شرایط و زمینههای مختلف و متنوع، در کنار مدیران شهری، برنامهریزان شهری، معماران، معماران منظر و دیگر حرفههای مرتبط فعالیت کند.
بر این اساس، طول دوره چهار نیمسال تحصیلی است و دانشجویان موظف به گذراندن ۳۰ واحد، شامل ۴ واحد پایاننامه/پروژه نهایی و ۲۶ واحد درسی، هستند. دوره بهصورت تماموقت است و درسها و کارگاهها در تمام روزهای هفته تدریس میشوند.
پس از گذراندن دوره تحصیلی، فارغالتحصیلان کارشناسی ارشد طراحی شهری توانایی آن را مییابند که متناسب با نوع مسئله، در بسترهایی که از نظر نوع بافت و چالشهای پیش رو متفاوت هستند ــ مانند بازسازی و بهسازی بافتهای فرسوده، طراحی مجموعههای مسکونی، ساماندهی محلات، توسعههای جدید، طراحی پیادهراهها و ... ــ به تحلیل وجوه مختلف مسئله در فرایندی از نوع حل مسئله و در تعامل با افراد و گروههای ذینفع و ذینفوذ و تخصصهای مختلف بپردازند.
طراحی شهری بر مرز میان هنر و علوم اجتماعی، با درکی میانرشتهای و تعاملی، میکوشد تا پیچیدگیهای شهر و مسائل آن را بفهمد و از طریق دستکاری ماهرانه در فضا، محیطی مطلوبتر برای زندگی شهروندان فراهم نماید. به بیانی دیگر، طراحی شهری با اتکا به خلاقیت و قدرت شهودی طراح میکوشد تا در قالب انگارههای فضایی، سهم تخصصی خود را در پاسخ به نیازهای زیستی و روانی انسانها در شهر ایفا نماید. همچنین میکوشد تا در برقراری عدالت و بهرهمندی شهروندان از حق تجربه اجتماعی و عضوی از یک جامعه بودن، از خلال تجربه مکانهای همگانی، نقش داشته باشد.
تعاریف متعدد و متنوعی از طراحی شهری ارائه شده است که میتوان وجوه مشترکی برای آنها برشمرد:
- تأکید بر هر سه مؤلفه کالبد، عملکرد و معنا در ارتباط با محیط زندگی شهروندان؛
- تأکید بر عرصههای عمومی و اجتماعات محلی، حس مکان، پیوندها و تعلقات میان افراد و مکانها؛
- تأکید بر فهم عمیق زمینه در فرایند تصمیمسازی و توجه به بستر اجتماعی، فرهنگی و کالبدی شهر در طراحی فضاها و مکانهای شهری؛
- تأکید بر عدالت اجتماعی و همهشمولی محیطهای شهری و بهرهمندی همه گروههای اجتماعی از محیط زندگی مطلوب.
برنامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد رشته طراحی شهری در دانشگاه تهران بهگونهای تدوین شده است که دانشآموخته این رشته بتواند در شرایط و زمینههای مختلف و متنوع، در کنار مدیران شهری، برنامهریزان شهری، معماران، معماران منظر و دیگر حرفههای مرتبط فعالیت کند.
بر این اساس، طول دوره چهار نیمسال تحصیلی است و دانشجویان موظف به گذراندن ۳۰ واحد، شامل ۴ واحد پایاننامه/پروژه نهایی و ۲۶ واحد درسی، هستند. دوره بهصورت تماموقت است و درسها و کارگاهها در تمام روزهای هفته تدریس میشوند.
پس از گذراندن دوره تحصیلی، فارغالتحصیلان کارشناسی ارشد طراحی شهری توانایی آن را مییابند که متناسب با نوع مسئله، در بسترهایی که از نظر نوع بافت و چالشهای پیش رو متفاوت هستند ــ مانند بازسازی و بهسازی بافتهای فرسوده، طراحی مجموعههای مسکونی، ساماندهی محلات، توسعههای جدید، طراحی پیادهراهها و ... ــ به تحلیل وجوه مختلف مسئله در فرایندی از نوع حل مسئله و در تعامل با افراد و گروههای ذینفع و ذینفوذ و تخصصهای مختلف بپردازند.
